Người chữa lành mang thương tích – Mục vụ trong xã hội đương đại (The Wounded Healer – Ministry in Contemporary Society) - Henri Nouwen

 Review sách: Người chữa lành mang thương tích – Mục vụ trong xã hội đương đại (The Wounded Healer – Ministry in Contemporary Society)

“Có một cánh cửa mở ra trước mắt tôi. Tôi bước vào, và thấy trước mặt là cả trăm cánh cửa đóng chặt…” Những dòng suy tưởng của nhà thơ Argentina Antonio Porchia đã đặt nền móng cho một khảo luận thần học mà Henri Nouwen viết vào năm 1972. Tác phẩm này khuyến khích các linh mục Công giáo và những người thi hành mục vụ hãy dấn thân đến với người yếu đuối bằng cách nhìn nhận chính sự dễ tổn thương của bản thân. Trong cuốn Người chữa lành mang thương tích – Mục vụ trong xã hội đương đại (The Wounded Healer – Ministry in Contemporary Society), linh mục và thần học gia quá cố Henri Nouwen viết rằng người mục tử cần phải “nhận ra nỗi đau của thời đại mình trong chính tâm hồn mình và lấy nỗi đau ấy làm điểm khởi đầu cho sứ vụ của mình.” Nói đến người linh mục Công giáo, Nouwen nhấn mạnh rằng ngài cần “làm cho chính vết thương của mình trở thành nguồn chữa lành.” Hình ảnh người mục tử bị thương tích, yếu đuối, thi hành sứ vụ qua lăng kính của chính những khuyết điểm bản thân, quả thực mang tính cách mạng nếu so với hình ảnh truyền thống của linh mục như là khí cụ của quyền năng cứu độ Thiên Chúa, là “Chúa Kitô khác” giữa đoàn chiên và vì thế đáng được đặt trên bệ cao.

Nói theo nghĩa bóng, Nouwen kéo đổ bệ cao ấy dưới chân hàng giáo sĩ, thay vào đó là một mối tương quan hỗ tương giữa người phục vụ và người được phục vụ: cả hai đều mang thương tích và đều có khả năng học hỏi, được biến đổi nhờ nhau. Tuy nhiên, linh mục Công giáo vẫn sống trong một hình thức cô đơn rất riêng, và thật sự đứng bên lề các quyết định quan trọng của đời sống con người. Nouwen mô tả điều này một cách đầy cảm xúc: “Người mục tử được mời gọi nói lên những mối bận tâm tận căn của kiếp người: sinh và tử, hiệp nhất và chia lìa, yêu thương và thù ghét. Người có một khát vọng mãnh liệt muốn đem ý nghĩa đến cho cuộc đời con người. Nhưng rồi lại thấy mình đứng bên lề những biến cố, và chỉ được miễn cưỡng cho phép bước vào nơi người ta ra quyết định… Trớ trêu thay, người mục tử – người muốn chạm vào trung tâm đời sống con người – lại thấy mình bị đẩy ra rìa, nhiều khi van nài một cách vô ích để được bước vào… Người ấy luôn như đến nhầm nơi, nhầm thời điểm, với nhầm người, đứng ngoài cửa thành khi bữa tiệc đã tàn…”

Nouwen dùng một giai thoại để minh họa cho nỗi cô đơn và có lẽ cả sự bất lực của thiên chức linh mục. Khi ngài làm tuyên úy cho tuyến tàu biển Holland-America, trong lúc sương mù dày đặc bao phủ, ngài vô tình cản đường vị thuyền trưởng. Ông ta đang căng thẳng và sợ hãi. Ông hét vào mặt cha Nouwen: “Chết tiệt, cha làm ơn tránh đường cho tôi.” Cha Nouwen định bước đi ngay lập tức, nhưng rồi ông thuyền trưởng lại gọi giật lại: “Sao cha không cứ ở đây? Có lẽ đây là lần duy nhất tôi thật sự cần cha.” Sau này, Nouwen liên kết kinh nghiệm ấy một cách sâu sắc với bối cảnh thay đổi của Giáo hội và vai trò linh mục trong xã hội thập niên 70. Ngài viết: “Đã có thời, không xa lắm, chúng ta thấy mình như những vị thuyền trưởng lèo lái con tàu của mình với đầy quyền lực và tự tin. Giờ đây, chúng ta đang đứng chướng đường. Đó là vị trí cô đơn của chúng ta: chúng ta bất lực, đứng bên lề, được vài thành viên thủy thủ đoàn lau sàn tàu thương mến…”

Vậy ta phải làm gì với sự cô đơn? Liệu có nên cố gắng loại trừ nó? Hay che giấu nó bằng những mối quan hệ gượng ép, thoáng qua? Hay tìm cách lãng quên nỗi cô đơn bằng cách theo đuổi vật chất? Nouwen đề nghị rằng việc đón nhận – thay vì trốn tránh – sự cô đơn có thể trở thành phương thế siêu việt để hiểu rõ bản thân. Ngài viết: “Đời sống Kitô hữu không xóa bỏ nỗi cô đơn của ta, nhưng gìn giữ và trân trọng nó như một hồng ân đặc biệt… có lẽ cảm thức đau đớn về sự cô đơn chính là một lời mời gọi vượt qua những giới hạn của bản thân và nhìn xa hơn những ranh giới của kiếp người. Nỗi cô đơn bày tỏ cho ta một khoảng trống nội tâm, có thể hủy diệt nếu ta hiểu sai, nhưng lại chứa đầy hy vọng cho người nào đủ sức chịu đựng nỗi đau ngọt ngào ấy.”

Tuy nhiên, trân trọng sự cô đơn không có nghĩa là từ chối gặp gỡ con người hay khép kín lòng mình. Thật vậy, có lẽ trích đoạn gây ấn tượng sâu đậm nhất trong sách của Nouwen là lời mời gọi tiếp đón người khách lạ vào nhà mình – và hiệu quả của hành động hiếu khách ấy không chỉ tác động đến vị khách, mà còn (và có lẽ nhiều hơn) đến chính chủ nhà. Một lần nữa, Nouwen nhấn mạnh đến sự hỗ tương trong các tương quan nhân loại, bao gồm cả giữa người thi hành mục vụ và người được phục vụ. Ngài viết: “Lòng hiếu khách là nhân đức giúp chúng ta phá vỡ sự tù túng của nỗi sợ hãi và mở cửa nhà mình cho người lạ, với linh cảm rằng ơn cứu độ đến với ta dưới hình hài một lữ khách mệt nhoài.”

Tôi tin rằng đa phần độc giả sẽ nhận ra hình ảnh Đức Giêsu nơi người lữ khách mỏi mệt được đón tiếp ấy, cũng như giáo huấn Công giáo về ơn cứu độ mang tính trung gian; với một lưu ý rằng nền tảng của Tin Mừng chính là câu chuyện về việc ơn cứu độ không đến qua những nghi lễ rình rang hay qua giới lãnh đạo và tầng lớp đáng kính của xã hội, mà đến qua một kẻ bị gạt ra bên lề.

Một ý niệm then chốt trong tác phẩm của Nouwen là “con người hạt nhân” (nuclear man). Cụm từ này nghe có vẻ lỗi thời với độc giả thế kỷ XXI, vì nó phản ánh nỗi lo sợ về chiến tranh hạt nhân trong thời Chiến tranh Lạnh đầu thập niên 70. Tuy nhiên, nếu bỏ qua ngôn từ ấy mà nhìn vào nội dung mà Nouwen muốn diễn tả, ta thấy rằng khái niệm này vẫn rất thời sự. Nouwen nói về con người sống trong một thời đại bị đứt gãy lịch sử, đánh mất niềm hy vọng và sự tin tưởng vào tương lai, trong một xã hội không còn nền tảng ý thức hệ chung. Hệ quả là con người rơi vào tình trạng tha hóa, lưu đày và phân mảnh. Nouwen đưa ra hai cách mà con người phản ứng với thực trạng ấy. Thứ nhất là con đường chiêm niệm – ở cuối thế kỷ XX điều này thể hiện qua hành trình khám phá nội tâm, đôi khi qua thiền định hay các hình thức tâm linh phương Đông. Cách thứ hai là cách mạng – một nỗ lực hướng ra ngoài để cải tổ thế giới tận gốc, không dựa trên những nền tảng sẵn có, mà nhổ bật tận rễ cái cũ và gieo trồng hoàn toàn cái mới. Nouwen gợi ý rằng Kitô giáo đích thực có thể mở ra một con đường thứ ba, kết hợp cả chiều chiêm niệm lẫn cách mạng. Ngài viết: “Mỗi nhà cách mạng chân chính đều được mời gọi trở thành một người chiêm niệm trong tâm hồn, và ai bước đi trên hành trình chiêm niệm đều được mời gọi lột mặt nạ sự huyễn hoặc của xã hội loài người.”

Tác phẩm của Nouwen vừa dễ đọc lại vừa mang tính thách đố qua những suy tư mà tác giả mời gọi người đọc chiêm nghiệm. Tận sâu trong cốt lõi, Nouwen mời ta suy tư về điều mà tôi muốn gọi là những khoảnh khắc cứu độ thoáng qua. Đây không phải là ơn cứu độ ở quy mô vũ trụ, mà là ý tưởng rằng ngay giữa những thời khắc tăm tối nhất của đời người, một ai đó – có thể là người xa lạ – sẽ xuất hiện bất ngờ và trao ban một giây phút xót thương. Người mang ơn cứu độ ấy có thể không hoàn hảo, thậm chí có thể mang trong mình cùng một thương tích như người đang cần được cứu.
https://www.facebook.com/groups/300253060745331/posts/2007351753368778/?__cft__[0]=AZZoLi8yjj6yZFeQpUs8kLlSTSEMZt3Gwntp2sDPm4_M4oskjQc_dDZvJhzpORdLH2wC2aFJd03BwfJAsYR_z2jZ8cN2kmMmVr08gflfKS-WIAlNmJFL1Q8z78r4ddniWWCu47WtuppRbbTnIfLNp4sRg1k-yQrEI5B7AxHqCjpOwg&__tn__=%2CO%2CP-R

---------

Học cách trưởng thành từ những vết thương của chính mình

Review sách: NGƯỜI CHỮA LÀNH MANG THƯƠNG TÍCH

Tôi nghĩ rằng trưởng thành là khi mình mạnh mẽ, chín chắn, không còn yếu đuối hay vấp ngã. Tôi nghĩ rằng để đồng hành với người khác, tôi cần chữa lành tất cả những gì trong mình còn chưa trọn vẹn. Nhưng rồi, chính cuộc sống – với những mất mát, đổ vỡ, hoang mang và giới hạn – đã dạy tôi rằng: lớn lên không phải là bước ra khỏi những vết thương, mà là đi vào trong đó, nhận diện chúng, lắng nghe chúng, và để cho chính chúng dạy tôi biết sống thật.

Khi đọc Người Chữa Lành Mang Thương Tích của Henri Nouwen, tôi chạm đến một chân lý sâu xa: con người không được chữa lành bởi những ai hoàn hảo, mà bởi những ai dám sống thật với vết thương của mình. Chúng ta được mời gọi trở thành người chữa lành không phải nhờ sức mạnh, mà nhờ lòng chân thành; không phải vì không còn đau, mà vì ta không trốn tránh nỗi đau ấy nữa.

Tôi bắt đầu học cách đón nhận con người mình – không chỉ với những điểm mạnh mà cả những yếu đuối, không chỉ với những điều tôi hãnh diện, mà cả những phần tôi từng muốn che giấu. Tôi không còn xem sự mong manh là một thất bại, mà là dấu hiệu của một con người thật đang cần được ôm ấp. Tôi học cách ôm lấy phần "chưa được chữa lành" trong mình, để rồi từ đó, có thể lắng nghe và đồng hành với người khác bằng một trái tim mềm mại hơn, cảm thông hơn.

Tôi cũng học được rằng trưởng thành không đồng nghĩa với khép kín, mà là mở ra – với chính mình, với người khác, và với Thiên Chúa. Trong chính những khoảnh khắc tôi cảm thấy mình bất lực, bị tổn thương, thất vọng, tôi lại được mời gọi quay về với Chúa, như một người con nhỏ bé đặt mình trong vòng tay của Đấng đã mang thương tích vì yêu.

Tôi không còn tìm kiếm một hình mẫu mục tử không tì vết, mà bắt đầu nhận ra vẻ đẹp của một người dám sống thật, dám hiện diện trọn vẹn với nỗi đau, dám bước đi với những câu hỏi chưa có lời đáp. Và như thế, hành trình trưởng thành trở thành một hành trình thiêng liêng – nơi tôi không cần trốn chạy khỏi bản thân, mà được mời gọi sống với trọn vẹn sự thật nơi con người mình, trong ánh sáng dịu dàng của ân sủng.

Hành trình ấy vẫn còn tiếp tục. Nhưng giờ đây, tôi không còn sợ hãi những mảnh vỡ trong mình nữa. Vì tôi biết: chính nơi ấy, ân sủng của Thiên Chúa đã chạm vào tôi, chữa lành tôi – và cũng từ đó, tôi được sai đi để yêu thương và phục vụ người khác bằng chính những thương tích đã được thanh luyện.

Để nhận file sách dịch miễn phí từ nhóm, xin vui lòng đăng kí qua đường link: https://docs.google.com/.../1_6FDiBF6vS7YvwE2hvxT3yX.../edit https://www.facebook.com/groups/300253060745331/posts/2009020303201923/?__cft__[0]=AZY9DMJEGF3-UVTH96yw0VUKpS0RMHBCipemMa1NV-2aREhrejnM87ISk0CUP6KL8Ls8rWu_BV4O7KmVzkBZ06dwDD8coMjhYT7QAEvPRZVHp_hCSrbPf0Ws-rDedENOR8p0-FbcsaNmc17D1DDl6qAr02R9p6EQbhhB9TTn7NNk5g&__tn__=%2CO%2CP-R